ĐỀ CƯƠNG ĐÀM THOẠI VỀ SẢN XUẤT RAU SẠCH

Giữa nhà khoa học và bà con nông nhân trồng rau. Do đài truyền hình Bình Dương thực hiện.
1/ Hỏi: Khái niệm rau sạch có những chỉ tiêu gì thưa Ông ?
Đáp: Những chỉ tiêu rau sạch gồm “4 không”:
- Không có dư lượng thuốc trừ sâu bệnh.
- Không có các kim loại nặng trong rau như Hg, As, Pb, Cu, Cd, …
- Không còn lượng Nitrat (N03) tự do trong rau. Vì N03 gây ung thư.
- Không có các VSV gây bệnh cho người, như VK Eshrichia Coli gây tiêu chảy,Salmonella gây bệnh thương hàn, Coliform gây bệnh hô hấp.

2/ Hỏi: Để đạt được chỉ tiêu không có dư lượng thuốc trừ sâu bệnh thì nhà nông phải làm gì ?
    Đáp:1/ Phải dùng những loại thuốc ít độc hại đến người và vật nuôi, ít hoặc không diệt chết các thiên địch có ích. Tốt nhất là thuốc:
a/ Có nguồn gốc Vi sinh như thuốc BT. NPV, EM- Bokashi... thuốc  Ma, Ha, Bb-> từ nấm gây bệnh cho sâu
b/ Có nguồn gốc thảo mộc như thuốc Vineem (từ cây xoan đào Ấn Độ)
c/ Nếu không có thuốc Vi sinh và thuốc thảo mộc thì chọn thuốc độc nhóm IV, có thời gian cách ly ngắn (3-5 ngày):

2/ Phải giữ đúng thời gian cách ly (tức số ngày từ lần phun thuốc cuối cùng tới ngày thu hoạch của loại thuốc đó).
Giữ đúng thời gian cách ly là rất quyết định đến sự an toàn rau cho người tiêu dùng. Nhiều vụ ngộ độc xẩy ra vừa qua chính là không giữ đúng thời gian cách ly.
3/ Hỏi: Làm sao trong rau không có kim loại nặng?
    Đáp : - Kim loại nặng nhiễm vào rau phải có nguồn gốc, nguồn gốc kim loại nặng thải vào nước, đất là từ chất thải của khu công nghiệp, khu dân cư đô thị .
- Vì vậy chọn đất trồng rau phải xa khu công nghiệp, khu dân cư đô thị , không có nguồn chất thải đổ nhiễm vào đất rau.
- Nguồn nước tưới rau phải là nước sạch ( nước giếng khoan hoặc sông suối ao hồ lớn sạch). Tuyệt đối không lấy nước tưới từ các chất thải của các nhà máy, của khu dân cư đô thị.
- Tốt nhất, nước và đất trông rau, nên lấy mẫu đất nước đưa phân tích hàm lượng kim loại nặng vượt quá ngưỡng cho phép thì không nên dùng rồng rau.
4/ Hỏi:    Xin ông  nói rỏ hơn vấn đề ”Dư lượng Nitrat (N03)” trong rau?
    Đáp: - Nguồn N03 trong rau là từ phân đạm: như NH4 N03, KN03, Ca(N03)2. khi cây rau hút được N03 từ phân bón vào thân cây, quá trình chuyển hóa trong cây, biến N03 thành axit Amin chuyển thành Protein sự chuyển hóa ấy phải có thời gian (5-7 ngày). Nếu vừa bón phân đạm, mà đã thu hoạch rau ngay, thì lượng N03 tự do vẫn còn trong rau, người hoặc gia súc ăn rau ấy sẽ bị ngộ độc N03. Vì vậy bón đạm xong cũng phải giũ thời gian cách ly ít ra là 7-10 ngày, mới được thu hoạch rau. -         Vì vậy trong kỹ thuật nông nghiệp bón đạm là phải bón sớm, dứt bón đạm trước thời kỳ thu hoạch rau, trái, củ ít nhất 20 ngày và tổng lượng đạm bón cho rau  không nên quá 50kg/ha một vụ (tùy loại, từ 20-50kg/ha/vụ)
 5/ Hỏi: Nguồn VSV gây bệnh cho người và vật nuôi từ đâu và cách khắc phục?
     Đáp: Nguồn VSV gây bệnh cho người và vật nuôi như E. Coli, Salmonella, Coliform... là từ phân gia súc tươi không được ủ kỹ, từ nước thải khu dân cư, từ ao tù nước đọng... Vì vậy nước tưới cho rau phải lấy từ nước sạch không có VSV gây bệnh (nước giếng khoan, nước sông suối ao hồ lớn sạch). -Và rau phải ăn chín, nếu muốn ăn rau sông phải rửa thật sạch và  ngâm thuốc tím (KMn04)1o/oo 10-15’, để diệt khuẩn rồi hãy ăn, mới bảo đảm an toàn.
6/ Hỏi: Nitrat (N03) ảnh hưởng đến sức khỏe người và vật nuôi như thế nào thưa ông ?
    Đáp: Qua ăn uống, nếu trong thức ăn, nước uống có lượng N03 quá mức cho phép. Trong hệ tiêu hóa N03 bị khử thành N02, N02 trong máu biến Hemoglobine (chứa Fe 3+) là chất vận chuyển O2 đi nuôi tế bào, thành chất Methemoglobine (chứa Fe 2+) không còn khả năng vận chuyển 02 đi nuôi tế bào nữa. Có thể gọi là bị chết ngạt do tế bào thiếu O2.
- Tác động thứ 2 là: NO2 kết hợp với Amin trong máu tạo thành Nitrosamine – chất gây ung thư. Ngưỡng cho phép lượng NO3 trong rau theo FAO (tổ chức nông lương LH quốc)
- Trong bắp cải < 500 ppm.
- Xu lơ < 300 ppm.
- Hành Tây < 80 ppm.
- Cà chua < 300 ppm.
- Dưa leo < 150 ppm.
- Khoai tây < 250 ppm. Năm 1950 ở Missouri( Mỹ) phát hiện rất nhiều gia súc bị chết ngạt do ăn phải thức ăn có lượng NO3  quá cao.
7/ Hỏi: Với các loại rau ăn quả như khổ qua, dưa leo, đậu cove, đậu rồng, mướp, bầu bí...nhà vườn thường thu hoạch quả nhiều lứa (lần) và bà con thường bón mồi đạm để tăng năng suất các lứa sau. Vậy xử lý thế nào để vừa có năng suất cao, vừa không có NO3 trong quả ?
   Đáp: - Bón phân đạm dạng NH4 (như SA) không dùng dạng NO3.
- Dùng phân bón lá có chứa đạm hữu cơ ( các axit Amin, các amin, các amit) như phân Megafol của ý , phân Komix bón lá ... - Hái quả vào buổi chiều ( từ 14h30’-17h30’) là lúc trong quả NO3 ít nhất trong ngày.
- Bón phân cân đối NPK, không nến bón riêng phân đạm.  Ví dụ: Phân Komix có N:P:K: 2-3-5 (Komix cuối mùa).
8/ Hỏi: Trong các loại phân hữu cơ  chế biến  công nghiệp hiện nay, phân nào có thể dung cho sản xuất rau sạch?   
    Đáp: Những loại phân ” hữu cơ Vi sinh” dùng cho sản xuất rau sạch rất tốt   Ví dụ: Phân ” Lân hữu cơ vi sinh Komix”.   Vì Thành phần cấu tạo của phân ” hữu cơ VS” có 3 thành phần chính:
- Hữu cơ đã ủ hoại mục
- Lân (P2O5) dễ tiêu, không gây độc cho sinh vật. Và quan trọng nhất là có tập đoàn VSV  hữu ích ( như VSV cố định đạm, VSV phân giải Lân, VSV phân giải chất hữu cơ (chất xơ).
- Trong phân này , đạm không nhiều, nên không (hoặc ít) nitrat (NO3) tồn dư trong rau.
- Phân này dùng bón lót, hoặc bón thúc đều tốt
- Phân ”hữu cơ vi sinh” nếu chế biến từ than bùn thì có Polyhumate là chất kích thích cây trồng từ thiên nhiên rất an toàn và cho năng suất, chất lượng rau khá cao.      
9/ Hỏi
: Dùng phân bón lá cho rau, nên dùng loại nào và cách dùng thế nào, để vừa có năng suất, chất lượng rau cao, vừa sạch (an toàn)?
   Đáp: - Dùng phân bón lá cho rau rất hiệu quả, an toàn và rất rẻ tiền
- Nhưng nên chọn loại phân bón lá có thành phần hữu cơ cao: như có các Aminoacit, các amin, các polyvitamin, polysaccharid, polyhumate... có chất kích thích từ thiên nhiên như các citokinin, vi lượng hữu cơ từ rong biển.
- Cách dùng: Từ cây con đến gần thu hoạch (cách thu hoạch 7 ngày) phun xịt lúc nào cũng được. Phun nhiều lần, cứ 5-7 ngày phun 1 lần. Sẽ cho năng suất và chất lượng rau khá cao.
- Một số loại phân Komix bón lá dùng cho rau an toàn bà con có thể dùng là:
- Komix –VG chuyên dùng cho rau ăn lá
- Komix – VF chuyên dùng cho rau ăn quả, củ.  
10/ Hỏi: Ông có nhận xét gì về cách sử dụng phân chuồng cho rau của bà con nông dân hiện nay?
      Đáp: Bà con rất chú trọng dùng phân chuồng cho sản xuất rau, vậy là rất tốt. Nhưng nhiều bà con vẫn còn dùng phân bò tươi phơi khô mua từ Ninh Thuận, Bình Thuận). Bón như vậy phải 2-3 tháng sau cây mới ăn được. Nên kỳ đầu cây bị đói, và có thể cây bị ngộ độc do quá trình phân hủy chất hữu cơ thải ra các khí độc như CH4, NH3, H2S, CO2...       Khi có phân chuồng tươi (hoặc tưới phơi khô) bà con nên ủ hoai như sau:
- Trộn phân chuồng tươi (hoặc tươi phơi khô) với 2% lân super
- Ủ ngay tại ruộng định bón lượng phân chuồng đó
- Tưới nước vào phân đủ độ ẩm, khoảng 60-70% so với bão hòa
- Vun đống và đắp đất phủ kín đống phân, Dày 10-15 cm để giữ N
- 15 ngày sau đảo phân 1 lần. Sau đảo 15 ngày là dùng được
- Toàn bộ phân chuồng này đều dùng bón lót kèm với 1/3 lượng phân đạm (urê hoặc SA) + 1/3 lượng Kali định bón cho cả vụ của diện tích ruộng đó.
11/ Hỏi: Về khía cạnh nhiễm độc, rau ăn lá rau ăn quả củ có khác nhau chỗ nào?
      Đáp: Thường rau ăn lá thời gian ngắn hơn rau ăn quả, củ do đó rau ăn lá đòi hỏi kỹ thuật nghiêm ngặt hơn.
- Rau ăn lá rất dễ nhiễm vi khuẩn gây bệnh và rất mẫn cảm với phân hóa học. Vì vậy phải dùng nước tưới sạch và hạn chế việc dùng phân hóa học. Tăng cường bón phân hữu cơ và bón lót là chính, bón sớm để giảm lượng NO3 khi thu hoạch.
- Rau ăn quả thường thu hoạch nhiều lần trong một vụ, muốn vừa có năng suất cao, vừa an toàn thì bón N nên bón sớm (khi ra hoa là dứt bón). Muốn mỗi cho các lứa quả sau. Nên dùng phân bón lá hữu cơ để không có NO3 trong quả.
- Cả 2 loại rau (ăn lá, ăn quả, củ) đều nên dùng thuốc BVTV có nguồn gốc vi sinh và thảo mộc để không có dư lượng độc chất trong rau. Tuy nhiên đều phải giữ đúng thời gian cácch ly.
12/ Hỏi: để sản xuất rau an toàn ”phát triển bền vững”, những yếu tố nào là quyết định?
      Đáp: liên kết nhiều yếu tố:
- Yếu tố đầu tiên là chính quyền địa phương (sở NN&PTNT, y tế, thương nghiệp...) phải có quy hoạch sản xuất & tiêu thụ rau an toàn.
- Lấy lợi ích kinh tế (của người sản xuất, người phân phối, người tiêu dùng) là động lực chính và hợp lý.
- Làm tốt các khâu:     
a) tập huấn kỹ thuật và các tiêu chuẩn qui định vệ sinh an toàn trong sản xuất rau sạch,     
b) tổ chức quản lý kỹ thuật từ gốc (đất, nước, phân bón, BVTV...) ngay trên thực địa. Từ đây để cấp giấy chứng nhận rau an toàn.
- Quản lý chặt các cửa hàng bán thuốc BVTV ở vùng qui hoạch rau an toàn (không bán thuốc độc nhóm I, II, III) chỉ bán thuốc vi sinh, thảo mộc và thuốc nhóm độc IV. Nếu tổ chức của nông dân (ban quản lý của HTX Nông nghiệp, câu lạc bộ sản xuất rau sạch ...) đứng ra tổ chức” 1tủ thuốc cho rau sạch ” các hộ nông dân chỉ mua ở tủ thuốc này, không mua ở nơi khác. Chi cục BVTV tỉnh có vai trò hướng dẫn quản lý quyết định này.
- Tổ chức hợp đồng tiêu thụ rau sạch giữa HTX sản xuất rau sạch với các siêu thị, nhà hàng khách sạn, xí nghiệp có bếp ăn tập thể ... do sở thương nghiệp, y tế, nông nghiệp làm trọng tài.

Ngày 10 tháng 12 năm 2007
CÔNG TY CP THIÊN SINH
CHUYÊN VIÊN KỸ THUẬT




Nguyễn Hữu Tá

Văn phòng đại diện

Lầu 6 Tòa nhà Thành Đô, 14-16 đường Bình Lợi, P.13,
Q. Bình Thạnh, Tp HCM

Tel: (+84) 28 3553 3133 - Fax: (+84) 28 3553 3136

Website: www.komix.vn - www.thiensinh.com

Trực tuyến: 1
-
Lượt truy cập: 1179360

Trụ sở chính & Nhà máy

Số 234, đường ĐT 744, ấp Dòng Sỏi, xã An Tây, thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương

Tel: (+84) 274 3578 313 - Fax: (+84) 274 3578 445

Email: komix@komix.vn

© 2012 Công ty Cổ Phần Thiên Sinh. Vipcom thiết kế web